April 2, 2026
De man achter de mythe - Elvis Presley
In Las Vegas, in talentenshows, tussen carnavalsoptochten en in kitscherige souvenirwinkels: Elvis Presley (1935-1977) is nog altijd overal. Zo duikt hij dit jaar wederom op in de spotlights met EPiC: Elvis Presley In Concert, de nieuwste film van regisseur Baz Luhrmann. Vier jaar na diens hypergestileerde, glitterende biopic over dezelfde man met de onmiskenbare kuif, wordt de vraag opnieuw onvermijdelijk: hoe kan het dat we Elvis anno 2026 nog steeds niet hebben kunnen loslaten?
“Bent u tevreden met het imago dat u heeft opgebouwd?”, vraagt een journalist aan de in een strakblauw pak gestoken Elvis tijdens een persconferentie in 1972, vlak voor zijn reeks shows in Madison Square Garden. “Het imago is één ding, een mens zijn is iets anders”, antwoordt hij. En: “Het is heel moeilijk om dat imago waar te maken.” In die paar zinnen zit de hele paradox van Elvis Presley besloten. Hij was namelijk nooit slechts een muzikant of filmster. Hij was een mythe en een eerste schets van wat popsterren later zouden worden. Zijn invloed werkt door als een niet te stoppen kettingreactie: zonder Elvis geen Beatles, geen Bob Dylan, geen Michael Jackson en geen Prince. In de jaren vijftig verscheen hij niet alleen op de radio, maar ook op televisie, in film en in de verbeelding van een generatie die voor het eerst massaal naar dezelfde beelden keek. Wat hij vertegenwoordigde – seks, rebellie, gevaar – werd net zo zorgvuldig gemanaged als zijn carrière zelf. Daarmee werd Elvis de blauwdruk voor een industrie die decennia later nog altijd draait op hetzelfde principe: bouw een mythe en verkoop een mens.
……
‘Elvis is lange tijd verkeerd neergezet’
Iemand die wel raad weet met mythen en zich de afgelopen jaren heeft opgeworpen als manager van het postume imago van Elvis Presley, is Baz Luhrmann. In 2022 verscheen de door hem geregisseerde biopic Elvis en dat smaakte naar meer. Met de uitgebreide concertfilm EPiC maakt hij zijn missie duidelijk, zo vertelt hij in Londen aan Lust For Life: “Ik wil dat het publiek de man leert kennen in plaats van de mythe.”
Australiër Luhrmann (63) staat er als regisseur om bekend culturele iconen te benaderen als moderne mythen, zoals Romeo + Juliet (1996), The Great Gatsby (2013) en Elvis (2022). Met EPiC keert hij opnieuw terug naar Elvis Presley, maar – in tegenstelling tot zijn vorige werk – gaat het hier niet zozeer over de mythe, maar over de man erachter. EPiC is opgebouwd uit gerestaureerd beeldmateriaal van Elvis: That’s The Way It Is (1970) en Elvis On Tour (1972), aangevuld met nooit eerder vertoonde opnames en zeldzame audiotapes.
…….
EPiC
Bioscoop
Regie: Baz Luhrmann
***
Het scheelde weinig of ik begon te klappen na That’s All Right – tot ik me realiseerde dat ik in een bioscoopzaal zat en niet bij een concert. Met EPiC levert Baz Luhrmann een zintuiglijke ervaring die zo overweldigend is dat de grens met de realiteit bijna vervaagt. Als je de bijna duizelingwekkende openingsmontage eenmaal hebt overleefd, duikel
je in een concertfilm bestaande uit gerestaureerd beeldmateriaal, aangevuld met nooit eerder vertoonde beelden en zeldzame audiotapes. Dankzij Peter Jackson (die eerder werkte aan The Beatles: Get Back uit 2021) is het resultaat verbluffend: geen korrel of vaagheid, maar kraakheldere kleuren en een geluid dat dreunt als bij een liveconcert. Het voelt alsof je naar een show uit 2026 kijkt, niet naar opnames van meer dan vijftig jaar oud. Opvallend is vooral wat Luhrmann weglaat. Geen ‘talking heads’ of historici, alleen Presley zelf. Dit is, zoals zijn voice-over aankondigt, zijn kant van het verhaal, gesitueerd in zijn eerste Las Vegas residency-jaren, waar hij zou blijven optreden tot zijn dood in 1977.
Wat we zien is een empathische, volledig toegewijde performer: show na show, soms drie per dag, geeft hij zich helemaal. Hij is goedgemutst, soms bijna clownesk
tegenover zijn orkest en heeft er zin in. Dit is vóór hij beseft dat hij nooit op tour zal gaan en nooit een voet buiten Amerika zal zetten door toedoen van zijn manager Colonel Tom Parker. Fans van de originele concertfilms zullen smullen van de vele nieuwe beelden. Sterker nog: EPiC is overduidelijk gemaakt vanuit liefde – van een fan, voor de fans.
Precies daar wringt het. Waar Luhrmann in zijn eerdere film nog voorzichtig ruimte liet voor nuance, kiest hij hier volledig voor verheerlijking. Een interview waarin Elvis zich niet durft uit te spreken over de oorlog in Vietnam wordt zo gemonteerd dat ze hem eerder vrijpleiten dan bevragen, met Parker als schuldige curator van Elvis’ woorden en gedachten. Minder flatterende kanten van zijn leven in die tijd worden subtiel omzeild; zijn vrouw Priscilla wordt niet eens genoemd. Wie een completer en kritischer beeld zoekt van de familieman Elvis, is beter af bij Sofia Coppola’s film Priscilla uit 2023. EPiC laat vooral zien waarom Elvis de grootste performer ooit was – en hoe Luhrmann wil dat we hem herinneren.
